20/5/2019 - ngày Do lường khoa học thế giới - dịnh nghĩa về 1kg sẽ chính thức thay đổi trên phạm vi toàn thế giới
https://www.facebook.com/IQFact/posts/1482122225289040
Khái niệm 1kg trên thế giới sẽ chính thức thay đổi sau hôm nay - Ngày
Đo lường khoa học thế giới. Đơn vị này sẽ được định nghĩa bằng một đại
lượng bất biến, hoàn hảo hơn bao giờ hết.
Còn nhớ hồi cuối năm
ngoái - chính xác là ngày 16/11/2018, đại diện của hơn 60 quốc gia tại
Hội nghị Cân nặng và Đo lường (CGPM) tổ chức tại Versailles đã tiến hành
bỏ phiếu để loại bỏ khái niệm kilogram cũ, và chào đón đại lượng 1
kilogram được tính dựa trên hằng số Planck.
Gần như tất cả các
nước đã bỏ phiếu đồng thuận, có nghĩa khái niệm đã được thông qua từ khi
ấy. Và kể từ hôm nay 20/5/2019 - ngày Đo lường khoa học thế giới - định
nghĩa về 1kg sẽ chính thức thay đổi trên phạm vi toàn thế giới. Một sự
thay đổi hướng về thứ hoàn hảo và bất biến.
Trong hơn 1 thế kỷ
qua, khái niệm 1kg được định nghĩa hết sức đơn giản: là một khối kim
loại được làm từ platinum và iridi mang tên "Le Grand K" (hay
International Prototype Kilogram - IPK). Bản gốc của IPK được đặt tại
Văn phòng Cân đo Quốc tế ở Pháp từ năm 1889, nằm trong một bình chứa có
độ bảo mật cực cao. Để tiếp cận IPK, chỉ có các nhà khoa học được ủy
quyền mới có thể thôi.
Nhưng bản thân IPK lại không hề hoàn hảo.
Dù có cất kín thế nào thì qua thời gian, nó sẽ hấp thụ thêm nguyên tử từ
môi trường và trở nên nặng hơn, nên đòi hỏi phải được bảo dưỡng thường
xuyên. Và sự thực là có đến hơn 40 bản sao của IPK ở khắp nơi trên thế
giới, đâm ra quy chuẩn này trở nên mông lung hơn bao giờ hết.
Vào
thập niên 1980, người ta đã tiến hành kiểm tra lại IPK sau khi bảo
dưỡng và phát hiện ra nó đã nhẹ hơn một vài microgram so với dữ liệu
trước đó. Điều này có nghĩa rằng các sản phẩm được thiết kế theo quy
chuẩn kilogram IPK đều phải tính toán lại trọng lượng. Doanh nghiệp sản
xuất khi đó đã rất tức giận, luật sư được mời đến, trong khi các nhà đo
lường bị chỉ trích và nghi ngờ về năng lực.
Muốn khái niệm về
kilogram trở nên hoàn hảo, chúng ta phải đưa định nghĩa của nó về một
đại lượng bất biến, không bao giờ thay đổi - hay còn gọi là hằng số.
Và 1kg mới sẽ được định nghĩa lại theo hằng số Planck - do Max Planck tìm ra.
100 năm trước, Max Planck đã phát hiện ra rằng năng lượng có thể phân
thành những đại lượng tách biệt - hay còn gọi là lượng tử hóa. Các đại
lượng này bao gồm kilogram, mét, và giây, hợp lại thành một hằng số. Chỉ
là ở thời điểm đó, Planck đã không thể đo được hằng số ra chính mình
tìm ra la bao nhiêu thôi.
Đến ngày 30/6/2017 - Jon Pratt - chuyên
gia toán học đầu ngành cho biết ông và các cộng sự đã tìm ra được công
thức tính được Planck, với sai số chỉ là 13 phần tỉ.
Tốc độ ánh
sáng được dùng để định nghĩa 1 mét. Một tích đồng hồ nguyên tử - tương
đương 1 chu kỳ của nguyên từ Xe-si được dùng để định nghĩa 1 giây. Ánh
sáng và nguyên tử, cả 2 đều là các yếu tố bất biến, nên hằng số Planck
có thể xem là cách định nghĩa hoàn hảo dành cho 1kg.
Công thức cho hằng số Planck: 6.62607015 × 10-34 m2kg/s.
Trên thực tế, sự thay đổi này sẽ không có ý nghĩa gì với chúng ta -
những con người bình thường. Bạn nặng 60kg thì vẫn sẽ là 60kg, không có
gì thay đổi cả.
Nhưng với khoa học, nó có ý nghĩa cực kỳ to lớn.
Khi giữ nguyên khái niệm 1kg trước kia, những sai số của nó nếu được đưa
ra phạm vi vũ trụ sẽ khiến mọi kết quả trở nên lệch lạc và mông lung.
Còn với hằng số Planck, mọi thí nghiệm giờ đây sẽ được đo lường và quy
chiếu một cách cực kỳ chính xác.
Comments
Post a Comment